776 - ( 1 ) خالد بن حجاج گويد : « به امام عليه السلام گفتم : از شخصى صد درهم به صورت شمارش طلبكار هستم و او صد درهم را به صورت وزن به من پرداخت مىكند . امام عليه السلام فرمود : تا وقتى شرط نكند ، اشكال ندارد و فرمود : ربا از ناحيهء شرط مىآيد و شرط ، آن را فاسد مىكند . » 777 - ( 2 ) حلبى گويد : « به امام صادق عليه السلام گفتم : شخصى درهم‌هاى ابيض « 1 » [ / سفيد ] با شمارش قرض مىكند و درهم‌هاى اسود « 2 » [ / سياه ] با وزن پرداخت مىكند و مىداند كه آنها از درهم‌هايى كه گرفته است ، سنگين‌تر است ولى با رضايت كامل ، افزوده‌اش را به طلبكار مىبخشد ، امام عليه السلام فرمود : در صورتى كه شرط نكرده باشد ، اشكال ندارد و اگر همهء آنها را به او ببخشد ، جايز است . » 778 - ( 3 ) عبدالرحمان بن حجاج گويد : « به امام صادق عليه السلام گفتم : شخصى از ديگرى درهم قرض مىكند و به جاى آن براى هر درهم يك مثقال نقره پرداخت مىكند يا چند مثقال نقره قرض مىكند و به جاى آن براى هر مثقال نقره ، يك درهم برمىگرداند . امام عليه السلام فرمود : هرگاه شرطى در كار نباشد ، اشكال ندارد و آن تنها بخشش و افزوده است . پدرم ، درهم‌هاى نامرغوب قرض مىكرد . پس هرگاه درهم‌هاى مرغوب به دستش مىرسيد به من مىگفت : اى فرزند عزيزم ! اينها را به كسى كه از او قرض كرده‌ام ، پرداخت كن . من به او مىگفتم : پدر جان ! درهم‌هاى او نامرغوب بود و اينها بهتر از آن هاست ! پدرم مىگفت : پسر جان ! اين بخشش و افزوده است . به او پرداخت كن . »

--> ( 1 ) . درهم‌هايى كه حجاج سكه زد . ( 2 ) . درهم‌هايى كه معاويه سكه زد .